E tiko beka e dua eke ka rawa ni vosa vaka-Viti? Au kila ga vakalailai
na vosa vaka-Viti... vei-vuke vola.
Io, au sa kila kina na vosavakaviti, ka'u na rawa beka ni vukei iko mo
vulica kina na vosa. A cava beka ko sa via vulica? Ko sa tiko mai
Viti? Se, e dua tale na vanua?
Sucu ena 551 B.K. Susu luveniyali ni se gone. iMatai ni qasenivuli
saumi e Jaina. Dau vakavuna na veika savasava kei na bula veimaliwai
cecere duadua e Jaina. E sega ni levu na ka e tukuna me baleta na
veika vakayalo se kaukauwa vakalou. Vakabauta ni soli vua mai lomalagi
e dua na itavi tabu me jabeni ni veika dodonu ka dina.
E tini ka va (14) taucoko na vei-yasana e Viti. O Cakaudrove e dua na
yasana vakaturaga mai Vanua Levu, ka ratou wili kina e tolu na
yanuyanu vei-volekati sara, o Taveuni, Rabi vata kei Kioa. E 2,816 na
Sukuea na Kilomita na levu ni vanua e kumuni vata tu kina na vanua
oqo, ka ra lewe 49,344 taucoko na lewe ni vanua e Cakaudrove. O
Savusavu e dua na kena tauni levu toka mai Cakaudrove raraba ka ra
lewe 4,962 taucoko na lewe ni vanua kina.
Keitou sa nuitaka ni ko ni na taleitaka na wilika na i vola oqo, ka me
ka ni vuli vei keda kece, vakabibi na noda veivuketaka vata na nodra
maroroi ka taqomaki na i you bula ni noda vanua.
Na lotu dina nei Jisu Karisito e tauyavutaki mai Beijin, Jaina ena
tinikaciwa tinikavitu (1917). Ena gauna oqo e rauta ni dua veimama
(1.5) kina rua veimama (2.5) na milioni na lewena ena vasagavula ka
limana matanitu ka wiliki kina na va nai wasewase ni vanua lelevu e na
vuravura. Na lotu oqo e kilai ni tekivu ena vakabauta vaka Penitiko ni
Lotu Vakarisito ka yaco mai ena i tekitekivu ni ruasagavulu na
senituri. Na vakabauta ni lotu e yavutaki ena vakabauta ni dua ga na
Kalou ka yacana o Jisu. E tauyavutaki na lotu oqo mai Viti ena
tinikaciwa ciwasagavulu ka va (1994). Nai naki taumada ni soqosoqo
lotu oqo me vunautaki nai tukutuku vinaka ena vuravira taucoko ni bera
ni lesu vakarua mai na turaga o Jisu Karisito.
